اهداف طرح به دلیل اینکه سدیم سولفید به مقدار زیاد وارد کشور می شود. و در صنایع مختلف آن را بکار می گیرند، و از طرفی دیگر مواد اولیه این ترکیب شیمیایی بطور صددرصد در داخل کشور موجود است و تا حدودی تکنولوژی صنعتی آن در سطح کارگاهی در داخل کشور وجود دارد بر آن شدیم که با یک روش علمی دقیق فاز مطالعاتی این طرح را انجام دهیم. در صورت موفق شدن در این مرحله، فاز بعدی را که مرحله آزمایشگاهی است شروع کرده تا بتوانیم یکی از کمبودهای جامعه را حل کنیم. البته لازم به یادآوری است منظور از روش دقیق علمی این است که در حال حاضر نه تنها سدیم سولفید تهیه شده در کارگاهها نیاز کامل جامعه مان را برطرف نمی سازد بلکه بدلیل اینکه مطابق با روشهای علمی نیست، محصول از کیفیت پایینی برخوردار است بطوریکه اکثر مصرف کننده ها تمایلی برای خرید آن ندارند.

طرح حذف کلرید سدیم از محلول سولفات سدیم، از پروژه های هسته خودکفایی وزارت صنایع میباشد که در سال 1369 در روزنامه جمهوری اسلامی از طرف آن وزارتخانه برای انجام آن اعلام نیاز شده بود. مراجعات اولیه به وزارت صنایع و کارخانه سولفاتیک (تنها تولید کننده صنعتی سولفات سدیم در ایران) به زودی ما را به این حقیقت واقف نمود که قبلا هیچ گونه فعالیتی در زمینه، مزبور در داخل کشور صورت نگرفته است. در ضمن کارخانه سولفاتیک نیز مشکلاتی داشت که ما را به انجام این طرح، هر چه راغب تر می نمود.با توجه به منابع گسترده این ماده در ایران، نیاز به یک بررسی و مطالعه زیربنایی احساس میشد به همین منظور، ما سعی نمودیم تا حد امکان اطلاعات راجع به سولفات سدیم و پایه تئوریک تهیه و تخلیص آن را جمع آوری کنیم که برگزیده مطالب در این گزارش آورده میشود با امید به اینکه طرح مزبور زمینه ساز کارهای تحقیقاتی وسیع تری در زمینه تولید هر چه بهتر سولفات سدیم باشد.

در ارتباط با طرح "حذف کلرور سدیم از محلول سولفات سدیم" تاکنون دو گزارش تهیه نموده ایم. گزارش اول، حاوی مطالب نظری در زمینه سولفات سدیم و مبحث کریستالیزاسیون است. در گزارش دوم مجموعه اطلاعات نظری با نظم نوینی و به طور خلاصه تر همراه با نتایج عملیات آزمایشگاهی حذف کلرور سدیم آورده شده است.در این گزارش (گزارش سوم) سعی کرده ایم به نقاط ضعف و کمبودهای گزارشات قبلی بیشتر بپردازیم. بالاخص شیوه های تولید و تخلیص سولفات سدیم که در طی سالهای 1907-1992 انجام گرفته است را دسته بندی و عصاره آنرا مکتوب کرده ایم و قابل ذکر اینکه در نتیجه این بررسیها به تعداد بسیار زیادی گزارشات و مقالات مروری در همین رابطه و یا راجع به دستگاههایی که در تهیه این ماده شیمیایی بکار میروند برخورد نموده ایم (1-18) که توجه علاقمندان را به مراجعه به این منابع جلب می کنیم.قدر مسلم اینکه بررسی و مطالعه بیشتر این منابع، دست آوردهای جدیدی به همراه خواهد داشت. امید داریم که این گزارش ضمن تکمیل گزارشات قبلی، زمینه مناسب تری در تداوم فعالیتهای تحقیقاتی راجع به سولفات سدیم فراهم نماید و پتانسیل بالقوه صنعت تولید سولفات سدیم، به زودی به فعلیت درآید. و انشااله ایران در آینده ای نزدیک نه تنها از واردات آن بی نیاز گردد چه بسا در ردیف کشورهای صادرکننده نیز قرار گیرد.

در راستای اجرای طرح اکتشاف سولفات سدیم، اکیپ اعزامی این مرکز از تاریخ 74/5/15 الی 74/6/10 به منطقه عزیمت نمود.پس از شناسایی منطقه سولفاتدار با توجه به اینکه عملیات در مرحله اکتشاف تفضیلی بود و با عنایت به گسترش منطقه، شبکه نمونه برداری 100×50 متر در نظر گرفته شد و بوسیله مترو کمپاس نقاط پیاده گردید.با توجه به گزارش موجود و نیز چاهکهایی به عمق 1.5 تا 2 متر که در منطقه زده شد، مشخص گردید که تنها یک لایه سطحی سولفاتدار در منطقه وجود دارد به همین دلیل در نقاط پیاده شده چاهکهایی تا رسیدن به سطح فوقانی رسوبات رسی حفر گردید. ضخامت این چاهکها بسته به شرایط و ضخامت ماده معدنی از 10 الی 50 سانتیمتر در نوسان است.در برخی نقاط برای بررسی بیشتر و آگاهی از امکان گسترش عمقی بیشتر ماده معدنی این چاهکها تا عمق 2 متری از سطح زمین ادامه داده شد.بمنظور محاسبه عیار، ذخیره ماده معدنی و باطله همراه آن تمامی مواد موجود در هر چاهک بعنوان نمونه برداشت گردید و پس از فیزتل کردن حدود یک کیلوگرم بعنوان معرف چند چاهک با شرایط مشابه جهت ارسال به آزمایشگاه انتخاب شد.بمنظور حفظ شرایط طبیعی (رطوبت و ...)، نمونه ها در پاکت های نایلونی که از ضخامت کافی برخوردار بودند ریخته شد و بر چسب شماره نمونه روی آنها نصب گردید.برای جلوگیری از اشتباه و جابجاشدن نمونه ها سعی گردید از علایم یکنواخت معمول و مرسوم که در مطالعات اکتشافی بطور استاندارد بکار برده می شود استفاده گردد.

«سولفات سدیم» در طبیعت به صورت های «میرابلیت» (آبدار) و «تناردیت» (بدون آب) یافت می شود. شورابه ها بیش ترین محل تامین ذخایر تجاری «سدیم» می باشد. در طبیعت بیش از 40 کانی سولفات سدیم تشکیل می شود که دو کانی میرابلیت و تناردیت دو کانی عمده تجاری سولفات سدیم هستند. در طول اجرای عملیات صحرایی، اکیپ عملیاتی دو منطقه مستقر و نسبت به نمونه برداری اقدام کردند. نمونه ها به آزمایشگاه ارسال و عیار هر کدام از آن ها اندازه گیری شد. با استفاده از عیارهای به دست آمده نقشه های هم عیار ترسیم شده و نسبت به تخمین ذخیره اقدام شد. ذخیره سولفات سدیم با عیار متوسط 22.6درصد حدود 42000 تن و با عیار متوسط 26.3 قریب به 31500 تن تخمین زده می شود. لازم به تذکر است که در صورت بهره برداری صحیح و اصولی از این ذخیره، این کانی مجددا استعداد تشکیل دارد. در پایان، تکنولوژی تغلیظ کانی و بررسی فنی و اقتصادی آن نیز بررسی شده است.